Overweging van Hans Schoorlemmer, 28 dec. 2025
Eerste lezing: Kolossenzen 3,12-21
Evangelie: Matteüs 2,13-15.19-23
Lees of print je de overweging liever als PDF? Die vind je hier.
Hier vind je alle overwegingen.
Overweging
We vieren vandaag het Feest van de Heilige Familie.Temidden van de feestdagen, in een periode dat we allemaal op de andere manier met familie te maken hebben. We komen elkaar tegen. We ontmoeten elkaar of juist niet. We missen onze familie of merken dat we niet zo’n heilige familie zijn. We spelen ‘Mens, erger je niet!’ Hoe dan ook familie relaties, we komen ze tegen in dezer dagen. Ook in de Schriftlezingen.
In het evangelie gaat het over een bedreigde familie, een gezin op de vlucht. Maria, Jozef en en hun Kind Jezus, de langverwachte Messias, delen het verhaal van vluchtelingen… Koning Herodes voelt zich bedreigd door het kind. Het kwetsbare nieuwe leven, dat liefdesteken uit de hemel doet zijn troon wankelen. Hij wil het kind uit de weg ruimen. In een droom wordt Jozef gewaarschuwd door een engel: “Sta op, vlucht met het kind en zijn moeder naar Egypte. Blijf daar tot ik je weer roep, want Herodes is naar het kind op zoek en wil het ombrengen. “
En later, als de kust veilig lijkt, als de tiran dood is, klinkt het nog eens: “Sta , ga met het Kind en zijn moeder naar Israël”.
Impliciet moet Jozef nog een derde keer opstaan, want er blijkt – als het gezin naar Israël terugkeert een nieuwe koning, Archelaüs , en ook die is niet te vertrouwen. En Jozef staat op, voor de derde keer, wijkt uit naar Galilea, het platteland.
Heldheftig en deemoedig tegelijk zoals Jozef zich schikt in het onvermijdelijke, de vreemde, de andere weg naar veiligheid en toekomst neemt.
Maar al te herkenbaar dit verhaal, hoeveel families, hoeveel kinderen zijn niet ook op de vlucht… in het midden Oosten...in de hoorn van Afrika…in Oekraine.
Ook dichtbij. Ik hoorde een leerkracht van de basisschool vertellen hoe in de middagpauze een moeder op school verscheen. Ze nam haar kinderen mee naar een andere plaats. Niet meer veilig in eigen huis...Vader was ook een stakker, vertelde de juffrouw, kon zich niet uiten met woorden wel met zijn handen...
Klasgenoten en juffrouw bleven verbijsterd achter...”Het was zo stil...niemand zei iets.” Een indrukwekkend verhaal.
Kunnen families in nood iets met de woorden van Paulus in de eerste? Met een kleed van ontferming?
“Broeders en zusters, u moet zich kleden in innig medeleven, in goedheid, bescheidenheid, zachtmoedigheid en geduld. Verdraag elkaar en vergeef elkaar kleedt u in de liefde – in een mantel van liefde –“.
Het is mooi wat daar over de christelijke familie vertelt wordt, maar is zo leven wel mogelijk, is het niet wereldvreemd? De waarden die Paulus aan prijst zijn zo anders, dan die tegenwoordig gelden. In een relatie moet je voor jezelf opkomen; je moet van hart geen moordkuil maken, anders wordt je depressief; ouders moeten hun kinderen loslaten, en kinderen hun ouders.
Dat is ook zo en goed...
Paulus is misbruikt om bepaald soort christelijk gezinsleven te idealiseren, dat misschien helemaal niet zo heilig was.
Toch blijven zijn woorden staan! En hebben ze toch niet een kracht en diepgang? Misschien haal je het niet altijd, dat ideaal… Verwoorden ze toch niet een diep verlangen…een verlangen dat dat werkelijkheid kan worden, soms even…
Voor Paulus zijn de woorden en waarden die hij noemt geen kille gedragsregels. Voor hem zijn ze vruchten van het geloof dat de Barmhartige liefde en vergeving ís! Goedheid, zachtheid en geduld komen als vanzelf, van binnen uit, vanuit de ervaring van liefde en vergeving. Ze zijn als een kleed, dat je kun aantrekken en dat goed zit...
Ken je die ervaring of verlang je daar niet ergens na? Bevrijd te zijn van de hardheid in je hoofd, van je chagrijn, van de dingen die je nooit helemaal bevredigend kunt uitpraten, bevrijd van de rekeningen die je nog vereffenen wilt...
Verlang je niet bevrijd te worden van je eigen gelijk, open en nieuw naar de ander kunnen kijken....glimlachen om jezelf...
Jezelf en de mensen om je heen kan nemen zoals ze zijn,ook met je teleurstelling, het onaffe Dat verlangen is geen verlangen naar slaafse gehoorzaamheid en onderdanigheid, wel verlangen naar liefde en aannemen, wat is...
Er is Herodes en als die weg is er Archelaus, maar ook dat kleed! Dat we opstaan en steeds om opnieuw op weg gaan met dat kleed, op zoek naar dat kleed.
