Te gast zijn

Overweging van Jan Groot, 28 jun 2026

  Eerste lezing:  2 Koningen 4, 8-17
  Evangelie:  Mattheus 10, 5.40-45

Lees of print je de overweging liever als PDF? Die vind je hier.
Hier vind je alle overwegingen.

Overweging

Stel je voor …
We zetten met elkaar op een rijtje wat er in ons leven echt toe doet, wat ons gelukkig maakt:
wat is voor jou van de grootste waarde?

Een plek om te wonen zou hoog scoren, zeker weten,
en ook ‘brood op de plank’
én gezondheid!
Vriendschap en liefde, in hun verschillende gedaanten,
ze staan vast en zeker hoog genoteerd.
En misschien noemen we ook vaak ‘de grote drie’:
            geloof, hoop en liefde.
En God? Ja, menigeen van ons hier zal God ook noemen:  
als onze oorsprong en onze toekomst,
God, het kloppend hart van het heelal,
de Liefde zelf, de Vader van Jezus.

Bij het peinzen, rondvragen….   wat vind jij kostbaar?
zou vast en zeker, vroeg of laat,
ook het woord GASTVRIJHEID vallen,
ja, dat is iets wat ons, mensen, geweldig goed kan doen,
in het ontvangen en het geven, in het over-en-weer.
We hoorden daar zojuist in de lezing
een prachtig staaltje van.
Een vrouw uit Sunem nodigt de profeet Elisa
herhaaldelijk aan tafel in haar huis;
sterker nog: zij en haar man gaan uitbouwen
voor deze bijzondere gast, een godsman;
er komt voor hem op het dak een eigen gastenkamer.
We hoorden ook het vervolg!
Hoe een dankbare Elisa probeert iets terug te doen …
‘zal ik voor u lobbyen 
bij de koning of bij de baas van het leger?’
Vreemd, trouwens, dat een profeet in die kringen
goede contacten heeft.
Daar zit de gastvrouw helemaal niet op te wachten:
‘ik leef temidden van mijn volk’, zegt zij.
Maar dan, heel ongehoord:
‘vandaag, over een jaar,
zult u een zoon in uw armen houden’.
De vrouw reageert, begrijpelijk, heel erg ontdaan:
‘spiegelt u me toch niet iets voor’.
Maar het gebeurt nog ook!

In de wereld van de bijbel, en van heel het oude Oosten,
is gastvrijheid een ereplicht.
Gasten staan op een hoog voetstuk, dat is één.
Achter gasten doemt zelfs meermalen de gestalte van God op.
Denk ook maar aan Abraham:
die keer dat hij op het heetst van de dag voor zijn tent zit;
er komen drie reizigers langs,
hij nodigt ze te gast.
Hij zorgt voor water en voor brood,
en laat een kalf voor hen slachten, het kan niet op.
De gasten (zijn het engelen? Is het God zelf?)
beloven Abraham en Sara een zoon.
Dat is voor Sara een lachertje,
maar het gebeurt! Isaak gaat geboren worden!
Dat is het tweede, over gastvrijheid.
Er is, uit dankbaarheid, de belofte van een zoon,
er wordt je toekomst in de schoot geworpen.
In de taal en de wereld van toen is een zoon van belang als oudedagsvoorziening.
‘Een zoon’ is het beeld bij uitstek van wel of geen toekomst.
Gastvrijheid schept toekomst!

Gastvrijheid bieden is in de bijbel dus een groot goed.
Het kan allerlei vormen aannemen.
Al was het maar, zegt het evangelie vandaag,
dat je iemand een beker koel water te drinken geeft.
Gastvrijheid ontvangen is vaak een weldaad.
Misschien heb je het ooit bijzonder ondervonden,
op vakantie bijvoorbeeld,
of als pelgrim op weg naar Compostella of naar Rome:
een ongedacht en onverwacht ‘welkom’,
met open armen ontvangen worden, ‘schuif maar aan!’
Soms loopt gastvrijheid uit op een prachtige ontmoeting:
elkaar echt verstaan, de tijd is tekort, dankbaarheid!

Ik wil, beste mensen, bij het thema ‘gastvrijheid’
kortweg nog twee speciale dingen zeggen.
Allereerst, er is de afgelopen tijd heel veel te doen geweest
over het thema migratie.
Het gaat er soms hard en heftig aan toe.
Asielvluchtelingen zijn een heel beladen thema geworden,
met veel voetangels en klemmen,  veel mitsen en maren.
Ik wil er, vanaf deze plek, terughoudend over zijn.
Maar vragenderwijs gedacht:
ligt er niet ten minste een ondergrens
op de volgende twee punten:
·         mensen uit onveilige landen blijven hier een toevlucht blijven (vluchtelingen uit oorlogsgebieden, en slachtoffers van vervolging, bijvoorbeeld van seksueel geweld om iemands geaardheid);
·         mensen die hier al jaren en jaren wachten op een verblijfsstatus verdienen een humane oplossing,
en ik denk met name aan hier gewortelde kinderen en hun familie.

Vanuit Gods voorliefde voor lijdende mensen gedacht lijken mij dit twee grondregels die onze samenleving hoog moet houden!

Het tweede wat ik wil zeggen ligt dichterbij huis, bij ons hier.
Ons jaarthema, in het afgelopen seizoen, was: ‘Aansprekende kerk’.
De zendingsbrief van dit jaar ging daarover.
Er gebeuren hier en van hieruit heel veel goede dingen,
ook naar ‘nieuwe’ mensen toe,
en dat zijn er blijkens de ledencijfers best veel.
‘Aansprekende kerk’ blijft een mooi en uitdagend thema.
Ik hoop van harte dat we hier samen scherp op blijven:
echt GASTVRIJ!