Overweging van Anneke Grunder OP op Beloken Pasen, 12 apr 2026

Eerste lezing: Handelingen 4,32-36
Evangelie: Johannes 20,19-31

Lees of print je de overweging liever als PDF? Die vind je hier.
Hier vind je alle overwegingen.

Overweging

Midden in een tijd van oorlog en bruut geweld vierden christenen in Oekraïne, in Bethlehem, in Iran en in andere brandhaarden van onze wereld net als wij afgelopen weekend het Paasfeest. Hoe kunnen ze dat: op de plaats waar de macht van het kwaad dood en verderf zaait het feest van opstanding en nieuw leven vieren? Kijken ze dan voor even aan dat alles voorbij? Even iets anders, even op zoek naar hoop en licht?

Voor een van de apostelen kan Pasen vieren niet zomaar. Zijn naam is Thomas. Die naam betekent Tweeling. Hij was er – net als wij – niet bij toen Jezus na zijn dood aan zijn leerlingen verscheen. En wij zijn zijn tweelingbroer, christenen die het van horen zeggen moeten hebben. Maar hij is ook in zichzélf een tweeling: hij voert een tweestrijd met zichzelf. Als zijn broeders hem vertellen dat ze de heer hebben gezien, kan hij niet mee in hun vreugde. Tussen de hoop op nieuw leven en opstanding en de harde realiteit van de moord op zijn rabbi Jezus ervaart hij een enorme kloof. Hij wordt heen en weer geslingerd tussen verdriet en hoop, tussen ongeloof en vertrouwen. Hij wil niet voorbij leven aan de harde feiten van Goede Vrijdag, aan de pijn die het leven kan brengen. Thomas is zo ons, zoekende mensen, een voorbeeld in realiteitszin, in feiten onder ogen zien en toch op zoek blijven naar hoop. En het leven zelf geeft hem een antwoord: met zijn wanhopige roep dat hij pas gelooft als hij de wonden van de spijkers in Jezus handen kan aanraken en zijn hand in Jezus zijde kan leggen, opent hij in feite de weg naar de verbinding tussen verdriet en hoop, tussen dood en nieuw leven. Dat is de weg die wij allen bij tijd en wijle gaan als het leven ons tart met verdriet en verlies. Ik stel me die weg ongeveer zo voor: Thomas wist dat Jezus zich vereenzelvigde met kwetsbare mensen in nood en met hen die in kwaad, in verlamming, in blindheid, droefheid gevangen zitten.

Hij bleef hen nabij tot over de dood heen. Dat besef wordt prachtig ‘beschreven’ op Russische Paasiconen. Daar wordt Jezus vaak afdalend in het dodenrijk afgebeeld. Hij kan niet de Opgestane  zijn als hij niet ook tot over de dood heen bevrijdend is voor mensen die gevangen zitten in ondergang en pijn. Thomas beseft daardoor dat we Jezus de Opgestane juist kunnen ontmoeten als we zijn lijden erkennen en pijnplekken aanraken,  die van Jezus, daarmee de pijn van de wereld en ook de pijn van onze eigen kleinheid en kwetsbaarheid. Waar wij  ons verbinden met onze pijn en die van de wereld verschijnt ons Jezus, de Opgestane, zelf.

Er is geen geloof zonder bewogenheid, geen geloof zonder daar ook zelf gewond aan te raken.

Dat ervaart en herkent Thomas, een week na zijn hartenkreet vol twijfel. Jezus Messias verschijnt aan hem en zijn broeders. En dan kan Thomas nog maar één ding doen: door de knieën gaan, de pijnplekken aanraken, die van Jezus en van zovele anderen, die hij als gezondene op zijn weg tegen zal komen. Dan kan hij niet anders dan zich aan hem toevertrouwen met de woorden: ‘mijn Heer en mijn God’ en hem als zijn leidsman erkennen

Wie uit dat vertrouwen leeft heeft niets meer te verliezen. Die is geborgen in Gods liefde en deelt daar van uit aan ieder die hij ontmoet. Zo wordt de eerste christengemeente hier getekend: een gemeenschap die leven, geld en goed met elkaar deelt zodat niemand gebrek hoeft te lijden. Een samenzijn zoals het door de Eeuwige is bedoeld.

Onze werkelijkheid is daar nog ver van verwijderd. En je zou denken dat dat voor mensen in Oekraïne, de Westbank en Iran nog meer het geval is. Maar ik waag dat te betwijfelen. Waar mensen lijden gaan ogen en harten voor elkaar open. Daar vallen verschillen en soms zelfs conflicten weg. Ze raken elkaars wonden aan, dragen de pijn samen. En juist daar laat de Verrezene zich kennen en weet men: 

midden in de dood
zijn wij in het leven,
want éen breekt het brood,
om met ons te delen
midden in de dood.

Ja, in Iran, in Bethlehem, in Oekraïne vieren mensen Pasen, in volle overtuiging en overgave.

Dat wij, als tweelingbroer van Thomas, hen daarin mogen volgen.

Caravaggio, De ongelovige Thomas, 1602