Goede grond
Overweging van Margot van Veen OP, 12 jul. 2026
Eerste lezing: Jesaja 55, 10-11
Evangelie: Mattheus 13, 1 – 9
Lees of print je de overweging liever als PDF? Die vind je hier.
Hier vind je alle overwegingen.
Overweging
De zomer is een tijd waarin het leven voor velen iets vertraagt. Er ontstaat ruimte om op adem te komen, om stil te worden en opnieuw aandacht te geven aan wat werkelijk van betekenis is. Dat lijkt ook de uitnodiging die klinkt in de lezingen van vandaag. In het evangelie vertelt Jezus de gelijkenis van de zaaier. De eerste ontdekking die we daarin doen, is dat met het zaad niets mis is. De zaaier gaat op pad en zaait. Het zaad is goed. Het draagt toekomst en leven in zich. De vraag is alleen: waar komt het terecht? Op de weg, op rotsachtige grond, tussen de distels, of in goede aarde?
Misschien gaat deze gelijkenis niet zozeer over verschillende mensen, maar over iets dat wij allemaal herkennen in onszelf. Want wie kent niet de ervaring dat de grond van je bestaan soms hard wordt? Door zorgen, verdriet of teleurstelling, door alles wat zich opstapelt in ons leven. Soms komt er nauwelijks iets binnen. Een goed woord glijdt van je af, of bemoediging bereikt je niet. Je bent vooral bezig overeind te blijven. Dat is niet omdat je tekortschiet. Dat is omdat je mens bent.
Bovendien leven we in een tijd waarin veel mensen zich zorgen maken. Er is onzekerheid over de toekomst. Mensen komen soms harder tegenover elkaar te staan. Ook de aarde zelf stelt ons vragen over de manier waarop wij leven. Het is daarom niet vreemd als de grond soms hard aanvoelt. Juist midden in die werkelijkheid klinkt vandaag een ander geluid. Het geluid van Jesaja. Zoals regen en sneeuw neerdalen op de aarde en haar vruchtbaar maken, zo werkt ook het Woord van de Eeuwige. Het keert niet vruchteloos terug, maar brengt voort wat leven geeft. Wat een mooi beeld: het woord van God als regen die de aarde zacht maakt. Veel mensen hebben moeite met grote woorden. Ook met het woord God. Toch kent iedereen momenten waarop er iets gebeurt dat leven geeft: een luisterend oor, een hand op je schouder, een onverwacht gevoel van rust, een sprankje hoop. Zoals regen in droge grond trekt, zo kan er soms iets gebeuren waardoor we weer verder kunnen. Jezus noemt dat het Koninkrijk van God. Niet een plaats ver weg, maar het leven zoals het bedoeld is. Waar mensen elkaar dragen. Waar zorg sterker wordt dan onverschilligheid. Waar liefde sterker blijkt dan angst.
En de vraag die in de lezingen meeklinkt, is: krijgt dat de ruimte om te groeien? Want dat is uiteindelijk wat goede grond is. Niet een leven zonder problemen, maar een leven dat open blijft voor wat leven geeft, voor wat verbindt en toekomst opent. Dat klinkt eenvoudig, maar het is misschien wel een van de grootste uitdagingen. Want er groeien ook andere dingen. Wantrouwen, cynisme en boosheid. We hoeven het nieuws maar te volgen en ze dienen zich aan. Verbondenheid, mededogen en gerechtigheid groeien niet vanzelf. Maar waar wij er ruimte voor maken kunnen zij vrucht dragen. Dan komt de vraag op: wat willen wij laten groeien? Want alles wat aandacht krijgt, groeit. De grote vragen van onze tijd gaan uiteindelijk niet alleen over economie, technologie of politiek. Ze gaan over de vraag wat voor mensen wij willen zijn. Hoe gaan wij met elkaar om? Hoe spreken wij over elkaar? Welke toekomst zijn wij aan het zaaien? Soms wordt die vraag heel concreet. In de steun die wij als geloofsgemeenschap geven aan het kerkasiel voor de familie Babayants kiezen wij ervoor ruimte te maken voor hoop en menswaardigheid. Voor kinderen die hier geworteld zijn. Voor gastvrijheid tegenover mensen die op de vlucht zijn. Ook dat is zaaien. Het evangelie geeft ons geen kant-en-klare antwoorden. Maar het wijst wel een richting: kies voor wat leven geeft. Voor wat mensen bijeenbrengt en hoop mogelijk maakt. Maar de gelijkenis vraagt meer van ons dan goede grond te zijn. We worden ook uitgenodigd zelf zaaier te worden. Door aandacht te geven waar anderen voorbijlopen. Door op te komen voor wie geen stem heeft. Door niet mee te gaan in verharding. Door woorden te spreken die verbinden. Dat lijken soms kleine dingen. Maar een zaadje is ook klein. Toch draagt het een hele oogst in zich. En daarmee komen we bij misschien wel het lastigste van de gelijkenis. Een zaaier ziet de oogst niet meteen. Hij werpt het zaad uit handen. Hij moet loslaten en kan de groei niet afdwingen. Hij kan alleen vertrouwen. Dat vraagt iets wat in onze tijd soms schaars is geworden: hoop. Hoop zegt: ik blijf doen wat goed is, ook als ik nog niet zie wat het oplevert. Ik blijf geloven dat liefde, aandacht en zorg voor elkaar zin hebben. Ook wanneer de oogst nog verborgen blijft.
Daarom raken de woorden uit een gedicht van Adriaan Roland Holst mij.
Ik zal de halmen niet meer zien
noch binden ooit de volle schoven,
maar doe mij in den oogst geloven
waarvoor ik dien.
Al lang draag ik deze regel met mij mee. Als ik niet zie wat mijn inzet uitwerkt, herinnert die tekst mij aan de grond waarop ik sta: de waarden die mij dragen, het geloof dat mij voedt en de Dominicaanse gemeenschap waarin ik geworteld ben. En hij helpt mij te vertrouwen dat de oogst groter is dan wat ik zelf kan overzien. Voor mij is dat bijna een gebed: geef mij het vertrouwen om te blijven zaaien, ook wanneer ik de oogst niet zie. Is dat niet de houding van zoveel mensen die zich inzetten voor anderen? Je ziet vaak niet direct wat het oplevert. Maar toch zaai je. Omdat je gelooft dat wat in liefde wordt gezaaid, niet verloren gaat. Daarin ligt ook onze roeping als Dominicaanse geloofsgemeenschap. Niet alle antwoorden hebben, maar mensen van hoop zijn. Zaaiers van hoop. Want dat is de belofte die onder zowel Jesaja als deze gelijkenis ligt: dat er meer groeit dan wij kunnen zien. Dat het leven sterker is dan de angst, liefde sterker dan verharding, en dat elk zaad van hoop dat wordt gezaaid, hoe klein ook, ooit vrucht zal dragen. Daarom blijven wij zaaien. Doe mij in den oogst geloven, waarvoor ik dien.
