Vrede en gerechtigheid - een dominicaanse traditie
Op 18 oktober begint de inspiratieweek 'Wil je vrede? Doe recht' rondom het bezoek van dominican in residence Aniedi Okure OP. In aanloop naar volgende week kun je je alvast wat inlezen. Vandaag deel 2: Vrede en gerechtigheid als dominicaanse traditie.
De dominicanen hebben een eeuwenoude geschiedenis in het bevorderen van gerechtigheid. Dat begon met Sint Dominicus. Zijn getuigenis vormde een inspiratiebron voor de stichting van de Orde en gaf het leven en apostolaat van talloze dominicanen vorm.
De eenheid van waarheid en naastenliefde kreeg misschien wel haar krachtigste vorm in de dominicaanse School van Salamanca, vooral in het werk van broeder Francisco de Vitoria. Hij ontwikkelde een kader voor het internationaal recht, gebaseerd op universele mensenrechten. Dat kader vormde later een filosofische en theologische basis voor de inzet van Antonio Montesinos, Bartolomé de Las Casas in Amerika en Domingo de Salazar in Azië, die opkwamen voor de waardigheid en rechten van inheemse volkeren.
Ook dominicanessen inspireerden door de eeuwen heen generaties dominicanen met hun toewijding aan Christus en hun zorg voor de armen. Denk bijvoorbeeld aan de heilige Catharina van Siena en de heilige Rosa de Lima.
De dominicaanse zuster en heilige Catharina van Siena (1347-1380) was een voorvechtster van mensenrechten. Ze vestigde voortdurend de aandacht op de benarde situatie van de kansarme leden van de gemeenschap. Ze kon niet begrijpen hoe mensen, geconfronteerd met het lijden van anderen, konden doen alsof er niets aan de hand was. Ze drong erop aan dat we, wanneer we onrecht en lijden zien, “met een miljoen stemmen moeten schreeuwen, want het is de stilte die de wereld doodt”.
Ook in de twintigste eeuw drukten dominicanen een duidelijk stempel op de wereld. Pater Jean-Joseph Lataste zette zich in voor de waardigheid en rehabilitatie van vrouwelijke gevangenen. Marie-Dominique Chenu verbond de theologie van de incarnatie — God in de geschiedenis — opnieuw met de concrete context van mensen. Pater Joseph-Louis Lebret wilde de economie in dienst stellen van de mensheid en beïnvloedde de encyclieken Gaudium et Spes en Populorum Progressio. Pater Dominique Pire hielp vluchtelingen in Europa na de Tweede Wereldoorlog en ontving in 1958 de Nobelprijs voor de Vrede. De Maryknoll-zusters Ita Ford en Maura Clark dienden armen en vluchtelingen in El Salvador tot zij in 1980 werden vermoord. Ook de lekendominicaan Giorgio La Pira (1904-1977), politicus en burgemeester van Florence, verbond contemplatie en mededogen met lokale rechtvaardigheid en wereldvrede. Tot vandaag zetten veel leden van de dominicaanse familie zich in voor gerechtigheid, vrede en mensenrechten.
Afbeelding: anonieme schilder, Portret van Bartolomé de las Casas, 16e eeuw
In deel 3 lees je over de ngo Dominicans for Justice and Peace, waarvan Aniedi Okure OP de directeur is.
