
Wees voorbereid op wat werkelijk belangrijk is in het leven
Overweging van René Dinklo OP
Eerste lezing: uit het boek Wijsheid: 6, 12 - 16
Evangelie: Matteüs 25, 1 – 13
Lees of print je de overweging liever als PDF? Die vind je hier.
Hier vind je alle overwegingen.
Overweging
Beste mensen, zusters en broeders ,
Daar zitten we dan met de tien meisjes, en als voorganger zit ik vooral in mijn maag met die meisjes. Zoals vaak in een parabel van Jezus roept het verhaal weerstand op of ten minste een gevoel van ongemakkelijkheid. Zo ook nu.
Op het eerste gezicht lijkt het alsof domheid wordt uitgespeeld tegenover verstand. Tegelijkertijd voel je aan dat het toch niet zo kan zijn dat de mate van geloof verband houdt met de mate waarin je intelligent kunt handelen.
Wat vaker in bijbelverhalen naar voren komt is dat verstandig handelen geprezen wordt of misschien zou je kunnen zeggen dat het gebruik van je gezonde boerenverstand geprezen wordt.
De parabel maakt gebruik van een cultureel gebruik. Wanneer een bruiloft gevierd werd, maakte de bruidegom een intocht naar de bruiloftszaal waarbij bruidsmeisjes hem met het licht begeleidden.
In de parabel is sprake van lampen waarbij je automatisch denkt aan een olielamp met onder de vlam een tankje om olie te bewaren. Maar voor dit doel – het begeleiden van de bruidegom met licht naar de bruiloftszaal – werd echter gebruik gemaakt van fakkels. En fakkels moesten in olie gedrenkt kunnen worden. Daarbij was het een gegeven dat men inderdaad niet wist wanneer de bruidegom zou komen. Men leefde niet op de klok zoals wij dat nu in Nederland doen. Met andere woorden de meisjes die wel de fakkels meenamen, maar niet de olie, hadden moeten weten dat ze niet voldoende waren voorbereid. Het is als een buschauffeur die zijn rit begint met een vrijwel lege brandstoftank.
Zoals gezegd in de bijbel wordt het gebruik van het gezonde boerenverstand geprezen. Het deed me denken aan een ander verhaal over Jozef de dromenuitlegger. Hij legde de farao diens droom uit dat er zeven jaren met een rijke oogst zouden komen en zeven jaren met mislukte oogsten. Zijn advies was om in de rijke jaren graanopslagplaatsen te vullen die dan kunnen worden gebruikt in de jaren van de magere oogst. In dit verhaal zie je dat het bewaarde graan verdeeld wordt, ook aan mensen die geen graan meer hadden. Hier in de parabel delen de verstandige meisjes hun olie niet met de dwaze meisjes. Dat is een tweede ongemakkelijkheid in de parabel. De hele joods-christelijke moraal draait toch om delen?
De conclusie moet dan zijn dat hier iets anders speelt.
Ik zie het zo. De dwaze meisjes voelden zich vereerd om de bruidegom met fakkels te begeleiden. Zonder verder na te denken kozen ze voor iets leuks. Wat nu als die meisjes symbool staan voor de mens die hopt van de ene genieting naar de ander. Denk aan mensen die het liefst van het ene feest naar het andere gaan en daarbij het liefst nog pillen gebruiken, mensen die rusteloos van de ene naar de andere vakantie gaan, mensen die op jacht gaan naar telkens een nieuwe date of gaan van de ene spirituele hype naar de ander.
Wat nu als die verstandige meisjes staan voor de mens die spiritueel geworteld is? Die met beide benen op de grond staat waarbij levensgeluk niet bestaat uit vluchtige en oppervlakkige vrolijke momenten, maar uit een toevertrouwen aan God waardoor je zicht krijgt op wat echt belangrijk is in het leven. Dan kun je het Rijk der hemelen in het hier en nu tegenwoordig stellen.
De olie van de verstandige meisjes is dan geen product dat gedeeld kan worden, maar het is een spirituele gesteldheid die onvervreemdbaar bij je hoort. Dat verklaart ook dat de dwaze meisjes later de feestzaal niet meer binnenkomen. Dat is de derde ongemakkelijkheid in de parabel.
Het gaat er dus om dat de dwaze meisjes eerst een innerlijke omkering moeten meemaken. Dat ze de feestzaal niet binnenkomen is een onmogelijkheid gelegen bij de meisjes zelf en geen onwil van de bruidegom.
In de schriftlezingen komen we twee beelden van God tegen: de één als Wijsheid en de ander als de Bruidegom.
Wat leert ons de Wijsheid uit de eerste lezing?
De Wijsheid vraagt om een actie van ons: we moeten haar zoeken. En als we haar zoeken, dan zullen we haar vinden. Maar het hangt niet alleen van ons af. De Wijsheid treedt ook ons tegemoet! We zien dat ook bij de bruidegom. De meisjes trokken erop uit om te wachten op de bruidegom, maar de bruidegom komt de feestzaal pas binnen als de meisjes met de brandende fakkels aanwezig zijn. De bruidegom maakt dus ook een beweging naar de meisjes toe.
De oprecht gelovig zoekende mens – en waarom zouden wij daar onszelf niet onder scharen – zal God vinden. Waarom? Omdat God ook ons zoekt of beter gezegd ons al gevonden heeft, klopt aan onze deur.
De oprecht gelovig zoekende mens krijgt het toegangsbewijs voor het hemels bruiloftsfeest en dat is Gods toekomst die al is aangebroken, maar nog niet verwezenlijkt. Gods toekomst die zichtbaar wordt in de mens die Gods wil doet.



